Bunedir.org

Ünsüz Harfler

ÜNSÜZ ( SESSİZ ) HARFLER : Tek başına okunamayan, hece olamayan ve ancak bir sesli harf yardımı ile seslendirebildiğimiz harflerdir.

Bunlar: " b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z " dir.

Ünsüz harfler kendi aralarında iki kısma ayrılır:
a)
Sert Ünsüzler : p, ç, t, k, s, ş, h, f
b) Yumuşak Ünsüzler : b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z

Sert ünsüz harfler kendi aralarında iki kısma ayrılır:
i)
Sürekli Sert Ünsüzler : s, ş, h, f
ii)
Süreksiz Sert ünsüzler : p, ç, t, kğ, j, l, m, n, r, v, y, z
ii) Süreksiz Yumuşak Ünsüzler:
b, c, d, g

Yumuşak ünsüzler kendi aralarında iki kısma ayrılır:
i) Sürekli Yumuşak Ünsüzler :

ÜNSÜZ HARFLERLE İLGİLİ KURALLAR

1. SERT SÜREKSİZ HARFLERİN YUMUŞAMASI:
Süreksiz sert ünsüz harflerle ( p, ç, t, k ) biten sözcükler, sesli harf veya sesli harf ile başlayan bir ek aldıkları zaman sonlarındaki sert ünsüz harf yumuşayarak (b, c, d, g, ğ ) olur. BU kurala " sert sesizlerin yumuşaması " denir.ÖRNEK:

Çorap + -ın = Çorabın
Sarnıç + -a = Sarnıca
Kağıt + -ın = Kağıdın
Toprak + -a = Toprağın
Denk + -i = Dengi

NOT 1: Tek heceli bazı sözcükler bu kurala uymaz.
ÖRNEK:
Süt, çöp, üst, tek, ak, ip, sırt, sap, kat, üç, saç, aç, suç, et...Yabancı sözcükler bu kurala uymaz.
ÖRNEK:
Hukuk, millet, illet, saat, ...Özel isimlerin yazılışında bu kural geçerli değildir. sadece okunuşunda, söylenişinde geçerlidir.
ÖRNEK: " Ahmet'in "
şeklinde yazarız ama, " Ahmed'in " şeklinde okur, söyleriz. ( Bu noktaya ' özel isimler ' konusunda detaylı olarak değineceğiz.Türkçe'de " p, ç, t, k, s, ş, h, f " harfleri ile biten sözcüklerden sonra, " c, d, g " harfleri ile başlayan ekler gelirse; ekin ilk harfi " ç, t, k " olur. Bu kurala yumuşak sessizlerin sertleşmesi, kısaca benzeşme denir. Bileşik sözcüklerde bu kural uygulanmaz.


NOT 2:

NOT 3:

2. ÜNSÜZLERİN BENZEŞMESİ:

ÖRNEK: Dolap + -cı = Dolapçı
Ağaç + -dan = Ağaçtan
Dost + -ca = Dostça
Tarak + -da = Tarakta
As + -gı = Askı
Koş + -du = Koştu
Sabah + -dan = Sabahtan
Yulaf + -dan = Yulaftan

NOT:

Bunedir.Org