Bunedir.org

Sözde Özne

Sözde Özne Nedir ? (Özet)
Bazı cümlelerde özne bulunmaz, bazılarında da “sözde özne” dediğimiz belirtisiz nesne olur. Edilgen eylemle kurulu tümcelerde "ne, kim" sorularına yanıt verecek özneymişcesine görünen, gerçekte eylemden etkilenen öğe.


Örneğin: "Kapı çalındı, usulca açıldı." Tümcesinde "kapı" sözcüğü sözde öznedir.

Sözde Özne Örnekleri :
* Sokakta yüksek sesle konuşulmaz. (Özne yok)
* Bütün işler yapıldı. (Sözde özne var.)
* Atlar arabaya koşuldu. (atlar/sözde özne)
* Çiçekler sulanıyor. (çiçekler/sözde özne)
* Bu sıcakta uyunmaz.
* Bu söze gülünür.
* Yarın pikniğe gidilecek.
* Burada kalınacak.
* Dışarı çıkıp bir şişe süt almalı.
Dikkat:
*Sözde ya da gerçek öznesi olmayan cümlelerin yüklemleri, edilgen ve geçişsiz fiillerdendir.

Sözde Özne Nedir ? (Detay)

Gerçek öznenin bulunmadığı cümlelerde cümle için­deki asıl görevi Belirtisiz Nesne olan sözcükler cümle içinde sözde özne görevi üstlenir. Ad cümlelerinde sözde özne olmaz. Bir eylem cümlesinde sözde öz­nenin olabilmesi için yüklemde edilgenlik ekleri olan "-I, -n" bulunmak zorundadır.

* Yaşlı kadın odasına çekildi. / Gerçek özne
* Bozulan araba yolun kenarına çekildi / Sözde özne
* İşçiler pamukları topladı./ Gerçek özne
* Pamuklar toplandı. / Sözde özne
* Gömleklerin hepsi ütülendi./ Sözde özne
Uyarı: Ad cümlelerinde sözde özne olmaz. Çünkü edilgenlik eki olan "- I, - n" yalnızca eylemlere getiri­lebilir.

Bunedir.Org